Pomiary napięć rażenia krokowego i dotykowego na stacjach elektroenergetycznych SN i WN

Pomiary napięcia rażenia krokowego i dotykowego

Oferujemy wykonanie profesjonalnych pomiarów dla obiektów i urządzeń elektroenergetycznych SN i WN:

  • Wykonanie pomiaru napięć rażenia (napięcia dotykowego i napięcia krokowego)
  • Pomiar rezystancji uziemienia
  • Pomiar rezystywności gruntu.
Metrel MI 3295 - badanie napięć rażenia

Pomiary wykonywane dedykowanym sprzętem firmy METREL.

Okresowe pomiary napięcia rażenia krokowego i dotykowego oraz sprawdzanie systemu uziemiającego, zgodnie z aktualnymi przepisami należy wykonywać w czasie nie dłuższym niż 5 lat.

Podstawą prawną do wykonywania pomiarów są m.in. PBUE do 1990 r, Rozporządzenie Ministra Przemysłu do 1994., oraz najnowsza norma PN-EN 50522:2011, PN-E-61936-1:2011, które obowiązują obecnie przy sprawdzeniach odbiorczych nowych obiektów elektroenergetycznych.

Badania mają na celu określenie zagrożenia porażeniowego w przypadku dotyku pośredniego występującego na urządzeniach elektroenergetycznych SN i WN, czyli określenie wielkości napięcia krokowego i dotykowego jakie może wystąpić podczas zwarcia na badanych maszynach i urządzeniach oraz w ich okolicach.

Opis metody pomiarowej

Badania mają na celu określenie zagrożenia porażeniowego w przypadku dotyku pośredniego występującego na urządzeniach elektroenergetycznych SN i WN, czyli określenie wielkości napięcia krokowego i dotykowego jakie może wystąpić podczas zwarcia na badanych maszynach i urządzeniach oraz w ich okolicach, zgodnie z normą PN-EN 50522:2011.
W obwodzie do modelowania zwarć na badanych urządzeniach wykorzystana będzie istniejąca sieć uziemień, której zamodeluje się przepływ prądów zwarciowych z wykorzystaniem generatora Metrel MI 3295 pracujący na częstotliwości 55Hz umożliwiający odseparowanie się od zakłóceń sieciowych, częstotliwość 55Hz gwarantuje brak pobudzenia zabezpieczeń.
Prąd pomiarowy zostanie wymuszony zadajnikiem napięć rażenia Metrel MI3295S. W czasie pomiarów napięć krokowych obie płaskie elektrody pomiarowe (symulujące stopy człowieka) położone bedą w odległości 1 m od siebie na wilgotnym podłożu.

Rysunek 1. Sytuacje narażenia człowieka na działanie napięcia dotykowego (UT) i napięcia krokowego (Us)

Na badanych obiektach występują narażenia na działanie napięcia dotykowego UT i rażenie na drodze ręka-stopy (Rysunek 1.), pomierzone wartości napięć krokowych Us występujących na obiektach są znacznie mniejsze.

Wyceń usługę

Chcesz, abyśmy wycenili dla Ciebie usługi? Wypełnij poniższy formularz


Gdzie wykonujemy pomiary napięć rażenia na stacjach SN i WN

Na stacjach elektroenergetycznych wykonujemy pomiary napięcia rażenia dotykowego, pomiary napięcia rażenia krokowego oraz pomiary napięcia rażeniowego, które pozwalają ocenić bezpieczeństwo eksploatacji urządzeń energetycznych i skuteczność zastosowanych systemów ochrony przeciwporażeniowej.

Badania prowadzimy najczęściej w Tarnobrzegu, Nowej Dębie, Stalowej Woli i Mielcu, a także na obiektach energetycznych w Rzeszowie i Tarnowie oraz innych miastach regionu. Obsługujemy również inwestycje elektroenergetyczne na terenie całej Polski, w tym w największych ośrodkach miejskich, takich jak Warszawa, Kraków, Wrocław, Poznań, Gdańsk, Szczecin, Łódź, Lublin, Katowice, Kielce, Białystok, Olsztyn, Opole, Bydgoszcz, Toruń, Gorzów Wielkopolski i Zielona Góra.

W ramach prac realizujemy także badanie napięć rażenia na stacjach i urządzeniach SN i WN oraz pomiary i badanie ochrony przeciwporażeniowej powyżej 1 kV, które są niezbędne do oceny bezpieczeństwa obsługi stacji elektroenergetycznych oraz spełnienia wymagań norm i przepisów branżowych.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Jak często trzeba wykonywać pomiary napięć rażenia?

Pomiary okresowe wykonuje się nie rzadziej niż co 5 lat, zgodnie z aktualnymi przepisami. Dodatkowo są wymagane przy odbiorze nowej stacji SN lub WN, po modernizacji układu uziemień oraz po awarii albo zwarciu doziemnym, które mogło wpłynąć na skuteczność uziemienia.

Czym różni się napięcie rażenia krokowe od dotykowego?

Napięcie dotykowe to różnica potencjałów między dostępnym elementem konstrukcji stacji (ogrodzenie, obudowa, słup) a punktem styku stóp z gruntem, prąd płynie na drodze ręka-stopa. Napięcie krokowe to różnica potencjałów między dwoma punktami gruntu oddalonymi o 1 m, prąd płynie na drodze stopa-stopa.

Jakie są dopuszczalne wartości napięć rażenia?

Wartości graniczne określa norma PN-EN 50522:2011 i zależą od czasu wyłączenia zwarcia doziemnego przez zabezpieczenia. Im krótszy czas trwania zwarcia, tym wyższa dopuszczalna wartość napięcia dotykowego. Ocenę prowadzi się zawsze względem charakterystyki granicznej z normy, dla parametrów konkretnego obiektu.

Kto wykonuje pomiary napięć rażenia?

Pomiary realizuje zespół z ważnymi uprawnieniami elektroenergetycznymi grupy G1 (D i E) dla odpowiedniego zakresu napięć. Elektrolab prowadzi badania własnym zespołem pomiarowym, z dedykowanym sprzętem i procedurami BHP dostosowanymi do pracy na obiektach SN i WN.

Czy stacja musi być wyłączona podczas pomiarów?

Nie, pomiar wykonuje się na obiekcie pracującym. Prąd pomiarowy wymuszany jest z częstotliwością 55 Hz, co pozwala odseparować wynik od zakłóceń sieciowych i wyklucza pobudzenie zabezpieczeń. Wymagane jest uzgodnienie prac z eksploatatorem i wygrodzenie strefy pomiarowej wokół uziomu pomocniczego.

Ile trwa wykonanie pomiarów na stacji elektroenergetycznej?

Czas realizacji zależy od wielkości obiektu, liczby punktów kontrolnych i dostępności terenu wokół stacji (uziom pomocniczy wyprowadza się poza obszar wpływu badanego układu). Zakres, harmonogram i wycenę ustalamy indywidualnie na podstawie dokumentacji technicznej stacji i schematu układu uziemień.

Jakie normy i przepisy regulują pomiary napięć rażenia?

Podstawą techniczną i prawną są aktualnie obowiązujące normy:

  • PN-EN 50522:2011 – uziemienia w instalacjach elektroenergetycznych prądu przemiennego powyżej 1 kV,
  • PN-E-61936-1:2011 – instalacje elektroenergetyczne prądu przemiennego powyżej 1 kV.

Dla obiektów starszych powoływane są dodatkowo PBUE (do 1990 r.) oraz Rozporządzenie Ministra Przemysłu (do 1994 r.). W protokole zawsze wskazujemy wersję normy zastosowaną do oceny zgodności.

Co zawiera protokół z pomiarów napięć rażenia?

Protokół zawiera dane obiektu i wykonawcy z uprawnieniami, warunki pomiarowe (w tym rezystywność gruntu), schemat rozmieszczenia elektrod, wyniki napięć dotykowych i krokowych w każdym punkcie kontrolnym, wartości referencyjne z normy oraz ocenę zgodności z wnioskami i zaleceniami. Dokument stanowi część dokumentacji eksploatacyjnej obiektu.

Co zrobić, gdy pomiary wykażą przekroczenie dopuszczalnych wartości?

Przekroczenie wymaga wdrożenia działań naprawczych i powtórzenia pomiaru w tych samych punktach. Typowe kierunki interwencji to:

  • rozbudowa uziomu otokowego lub dołożenie uziomów pionowych,
  • warstwa wyrównawcza z kruszywa o wysokiej rezystywności w strefach obsługi,
  • wyrównanie potencjałów przez połączenie ogrodzeń i konstrukcji z układem uziemień,
  • skrócenie czasu wyłączenia zwarcia doziemnego przez korektę nastaw zabezpieczeń.

Jakie czynniki wpływają na wartość napięcia rażenia?

Na wynik wpływa spodziewany prąd zwarcia doziemnego, konstrukcja i stan uziomu (korozja obniża skuteczność), rezystywność gruntu, czas wyłączenia zwarcia przez zabezpieczenia oraz obecność połączeń wyrównawczych. Pełna ocena bezpieczeństwa łączy pomiar napięć rażenia z pomiarem rezystywności gruntu i rezystancji uziemienia.